Czy hodowca może odebrać psa nabywcy?
Na moim koncie na Instagramie (na które was serdecznie zapraszam – psiparagraf.pl) dodałam dziś quiz – pytanie brzmiało czy hodowca może w każdej chwili odebrać psa od nabywcy. I ku mojemu zdziwieniu większość osób odpowiadających zaznaczyła odpowiedź – „hodowca zawsze może odebrać psa nabywcy”.
Z tego wpisu dowiesz się:
- czy hodowca może odebrać psa po sprzedaży,
- jak odzyskać psa po sprzedaży,
- w jaki sposób skonstruować umowę sprzedaży aby zabezpieczyć szczenię – nasze umowy są dostępne w Sklep
Hodowca chce odebrać psa
Wielu hodowców pomija treść przepisów ustawy o ochronie zwierząt, które wprost wskazują, iż do psa zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy jak o rzeczach. Mało również z hodowców pamięta, że sprzedając psa przenosi na nabywcę prawo własności – a tym samym traci realną kontrolę i władztwo nad psem – co wprost wynika z kodeksu cywilnego:
Art. 140 [Treść własności] W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Często w umowach sprzedaży hodowca chce mieć możliwość odbioru psa. Dlatego takie zapisy często pojawiają się w umowach. Dla przykładu mój ulubiony zapis:
„Hodowca może odebrać psa w sytuacji złego traktowania, niewywiązywania się z umowy i wiele innych przykładów. Zdarzają się również następujące – w przypadku rozmnożenia suki hodowca ma prawo odbioru suk wraz z całym miotem, który jest jego własnością.”
Warto zadać sobie pytanie czy taki zapis w umowie jest w ogóle skuteczny? Oczywiście, że nie! Umowa sprzedaży (błędnie określana jako umowa kupna) nie może ograniczać prawa własności w inny sposób aniżeli przewidziany przez kodeks cywilny! Nie możemy innej osoby pozbawić przysługującego jej prawa własności – jest to jedno z podstawowych prawa, które chroni nawet i Konstytucja.
Jak hodowca może odzyskać psa
Tutaj z pomocą przychodzi prawo – a w zasadzie kodeks cywilny. Odpowiadając na powyższe pytanie – hodowca może odebrać po sprzedaży psa jeśli zapisze to w sposób odpowiedni w umowie sprzedaży (błędnie określane jako umowa kupna sprzedaży).
Kodeks cywilny przewiduje takie rozwiązania:
- prawo odkupu
- umowne odstąpienie od umowy.
Kodeks cywilny przewiduje również uprawnienie polegające na pierwszeństwie nabycia – czyli prawo pierwokupu.
Przedstawione wyżej instytucje prawne dają możliwość realnej ochrony interesu hodowcy – i w efekcie odebranie psa po sprzedaży.
Prawo odkupu
Prawo odkupu to instytucja przewidziana w kodeksie cywilnym. Najważniejsze jest, że aby prawo odkupu mogło działać musi zostać one wpisane do umowy. Co ważne – nie zaleca się modyfikowania prawa odkupu w brzmieniu kodeksowym – ponieważ możemy się narazić na nieważność tego zapisu.
Na czym polega prawo odkupu? Polega ono na tym, że przez okres maksymalnie lat 5 od chwili zawarcia umowy sprzedający, czyli hodowca ma prawo do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa odkupu sprzedanego psa do konkretnego nabywcy. Odkup odbywa się za cenę z umowy.
Oświadczenie należy złożyć nabywcy (kupującemu) – najbezpieczniej w formie pisemnej. Co ważne – prawo odkupu nie wymaga wskazywania przesłanek jego zastosowania – a nawet dodając takie przesłanki możemy unieważnić cały zapis umowy!
Umowy, które są przygotowywane przez moją Kancelarię, od zawsze posiadają wpis dotyczący prawa odkupu – Sklep
Umowne odstąpienie od umowy
Kolejnym z elementów umożliwiających odbiór psa przez hodowcę od kupującego jest zamieszczenie w umowie sprzedaży (umowie kupna-sprzedaży) prawa umownego odstąpienia od umowy.
Jest to instytucja prawna, która może działać dwustronnie – może przysługiwać zarówno hodowcy jak i nabywcy.
Aby móc skorzystać z umownego odstąpienia od umowy to konieczne jest jego zawarcie w umowie – musi być stosowany zapis. W zapisie tym określamy czas obowiązywania tego prawa, przesłanki zastosowania (muszą być one bardzo ale to bardzo jasne) jak i zasady rozliczenia stron.
Prawo to jest mniej rygorystyczne aniżeli prawo odkupu opisane powyżej.
Jak zgodnie z prawem hodowca może odebrać psa od nabywcy – podsumowanie
Ponowne przeniesienie prawa własności na hodowcę (czyli odzyskanie psa) jest możliwe tylko i wyłącznie przy odpowiednim skonstruowaniu umowy sprzedaży i zabezpieczeniu w niej interesów hodowcy dopuszczalnymi instytucjami prawnymi przewidzianymi w kodeksie cywilnym.
Generalnie w tym przypadku najważniejsza jest umowa sprzedaży – nasze umowy zawierają te regulacje pomimo iż są one uważane za kontrowersyjne – Sklep
Hodowca nie może przyjść do nabywcy szczeniaka i go odebrać bez podstawy prawnej – dopiero w umowie jest taka podstawa. W innych przypadkach jak np. zauważymy złe traktowanie psa (znęcanie się) należy zawiadomić policję.
Jeśli zainteresował Cię ten wpis przeczytaj również Prawo własności a hodowca oraz Zabezpieczenie umowne – prawo pierwokupu.
Agnieszka Łyp-Chmielewska
adwokat
Zdjęcie Ben Hanson pochodzi z Unsplash
***
Czy można zwrócić zakupionego psa w terminie 14 dni od umowy?
Czy jako hodowcy spotkaliście się z pytaniem – Czy można zwrócić zakupionego psa do 14. dni od sprzedaży? Albo – Chcę odstąpić od umowy sprzedaży w terminie 14 dni od dnia nabycia psa.
Jeśli nie to jesteście szczęściarzami 🙂[Czytaj dalej…]
