W październiku chciałam wam przedstawić dwie najbardziej kuriozalne sprawy kynologiczne polskiego wymiaru sprawiedliwości, z jakimi miałam styczność. Pierwsza z nich będzie dotyczyła sytuacji związanej z przywłaszczeniem psa — jednak nie może to być prosta sprawa. Opisze wam ją krótko.
Wyprażcie sobie, że jesteście w związku partnerskim i kupujecie sobie wspólnie psa. Żyjecie, pies rośnie itp. Nagle bajka się kończy i się rozstajecie. Jednak jesteście dość rozsądni i początkowo (o czym ze sobą piszecie i co ustalacie) naprzemiennie opiekujecie się psem.
Pewnego dnia jednak w momencie gdy pies przebywa u jednego ze swoich opiekunów (zgodnie z harmonogramem), z samego rana przyjeżdżają „mili panowie z kryminalnej” i pakują opiekuna do autka, zabierają psa pod pachę i jadą na „dołek” czyli komendę. Ja wam pisze całkiem serio — nie zaczęłam pisać scenariuszu do polskich filmów kryminalnych! Ta sytuacja miała miejsce, a opiekun otrzymuje zarzut karny — przywłaszczenia psa!
Nikt ze śledczych nie pomyślał, że jest to sprawa o zniesienie współwłasności psa — a o tym więcej poczytacie Pies w związku Po tym wstępie czas na wpis o możliwości kradzieży lub przywłaszczenia psa.
Kradzież psa a przywłaszczenie psa — różnice prawne
Przestępstwo kradzieży jest zupełnie innym czynem aniżeli przestępstwo przywłaszczenia.
Czyn kradzieży opisany jest w art. 278 kodeksu karnego:
§ 1. Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Czyn przywłaszczenia opisany jest w art. 284 kodeksu karnego:
§ 1. Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. § 2. Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Najłatwiej wskazać jest różnicę pomiędzy tymi czynami poprzez zacytowanie jednego z orzeczeń Sądu Najwyższego:
Przedmiotem wykonawczym kradzieży mienia (art. 278 § 1 KK) jest cudza rzecz ruchoma, czyli rzecz, którą sprawca nie ma prawa rozporządzać i którą to obejmuje we władanie wbrew woli jej właściciela. Kradzież jest więc czynem, który z uwagi na zamiar sprawcy polega właśnie na trwałym pozbawieniu możliwości korzystania z własnej rzeczy przez pokrzywdzonego. Zabór jako znamię czasownikowe charakteryzuje się tym, że dochodzi do wyjęcia określonej rzeczy spod władztwa osoby uprawnionej bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, przy czym przedmiot musi wejść w posiadanie sprawcy. Jednocześnie znamię to jest zrealizowane tylko wtedy, gdy do objęcia rzeczy ruchomej doszło bez wiedzy i zgody osoby uprawnionej. Warunkiem wynikającym z konstrukcji art. 284 § 1 KK jest to, by przywłaszczona rzecz na moment czynu znajdowała się w posiadaniu sprawcy, który następnie w sposób bezprawny rozporządził posiadaną rzeczą.
Czyli aby była kradzież — musimy zabrać daną rzecz od jej właściciela, a aby było przywłaszczenie, to rzecz, którą już mamy nie oddajemy 🙂
Tak w skrócie, ale mam nadzieje, że dla was jest to jasne.
Pies też może być „przedmiotem kradzieży”. Często wysyłane jest do nas zapytanie – mój mąż ukradł mi psy bo się rozwodzimy.
Czy można dokonać kradzieży albo przywłaszczenia psa?
Na oba te pytania można odpowiedzieć w sposób twierdzący — psa możemy ukraść lub przywłaszczyć, ponieważ w świetle art. 1 ustawy o ochronie zwierząt odpowiednio do niego stosujemy przepisy jak o rzeczach. Stąd pies w rozumieniu przepisów może być przedmiotem kradzieży lub przywłaszczenia.
Dodam, że oba te czyny to tzw. czyny przepołowione — czyli takie, które mogą być zarówno przestępstwem jak i wykroczeniem a uzależnione jest to od wartości „rzeczy”.
Zawsze bardzo ciężko jest ocenić wartość psa — stąd często stosuje się wartość określoną np. w umowie sprzedaży. Problematyczne jest wycenienie psa, który nie został nabyty w oparciu o umowę sprzedaży a np. adoptowany ze schroniska. Jednak również i jego można ukraść lub przywłaszczyć — aby była jasność!
Kradzież psa wiąże się z odpowiedzialnością karną – o czym poniżej.
Ukradli mi psa — co należy zrobić
Jeśli nasz pies zostanie skradziony, to sprawę należy zgłosić na policję. Należy złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Dobrze jest dostarczyć jak najszerszy materiał dowodowy do sprawy już na etapie zgłaszania — w szczególności np. zapis z monitoringu czy inne zdjęcia itp.
Podobnie jest jeśli zamierzamy zarzucić komuś czyn przywłaszczenia — również należy złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i przedłożyć wszelkie dowody w sprawie.
Czy były partner może ukraść/przywłaszczyć psa?
W mojej ocenie w większości przypadku kiedy partnerzy się rozchodzą, pomiędzy nimi wytworzyło się prawo współwłasność psa.
No, chyba że mamy jasne dowody, że pies był zakupiony przed związkiem albo należał tylko i wyłącznie do jednego z partnerów.
Jednak w przeważającej części zdarzeń należy skierować sprawę do sądu cywilnego w zakresie zniesienia współwłasności psa, a nie sprawę karną czy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
O sytuacji prawnej psa w związku partnerskim możecie poczytać więcej:
Agnieszka Łyp-Chmielewska
adwokat
Zdjęcie: Aliaksei Lepik
***
Dobrostan w hodowli psów — kontrola, przepisy, orzecznictwo
Kochani, chciałam was zaprosić na szkolenie online z zakresu dobrostanu w hodowli psów i kotów w aspekcie prawnym! Jest to pierwsze takie nasze szkolenie online, ale temat bardzo ważny i aktualny — czyli kontrola w hodowli psów i kotów.
Ze szkolenia dowiecie się o regulacjach prawnych w zakresie dobrostanu hodowli (i czy w ogóle takie przepisy istnieją), porozmawiamy o przepisach prawnych, a co najważniejsze przedstawię wam kilka linii orzeczniczych w sprawach karnych z zakresu braku utrzymania hodowli psów i kotów w dobrostanie (art. 35 ustawy o ochronie zwierząt) [Czytaj dalej…]
