Wpis ten został zainspirowany prawdziwymi wydarzeniami, jakie miały miejsce w najbliższym moim otoczeniu.
Może mały skrót wydarzeń – znajoma rozstała się ze swoim długoletnim partnerem. Zaprosiła mnie na kawę, aby opowiedzieć o swoim nowym rozdziale w życiu. W trakcie spotkania zadała mi jednak pytanie (którego przyznam się w ogóle nie spodziewałam) – Aga, a co my teraz mamy zrobić z Lulu? Dla jasności – Lulu to przemiła suczka jednej z małych ras ozdobnych. Powiem Wam, że pytanie to jednak mnie trochę zaskoczyło. Dopytałam znajomą, co ma na myśli – okazało się, że z byłym partnerem mają spór co do kwestii z kim Lulu ma zamieszkać po rozstaniu. I powiem Wam, że tutaj zaczyna się problem prawny o którym chciałam wam dziś napisać 🙂 Rozstanie pary a los ich wspólnego psa jest ciekawym tematem prawnym.
Z tego wpisu dowiesz się:
- kto jest właścicielem psa w związku,
- własność psa w związku,
- z kim zostaje pies po rozstaniu,
- zniesienie współwłasności psa,
- opieka naprzemienna nad psem,
- postępowanie sądowe o psa po rozstaniu (z byłym).
Pies w związku
Jak każdy z Was wie, w stosunku do psa zastosowanie znajdują przepisy odpowiednio jak o rzeczach. Dlatego też pies stanowi pewnego rodzaju składnik majątkowy danej osoby.
Nie ulega wątpliwości, że do psa znajdują zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego w zakresie własności czy też współwłasności (o czym za chwilę). Dla dociekliwych – o własności stanowi nam art. 140 i następne kodeksu cywilnego.
Skoro ustaliliśmy już, że pies prawnie posiada swojego właściciela, to teraz czas na opis w jaki sposób można się stać jego właścicielem.
Pies podobnie jak każda inna rzecz może mieć wielu właścicieli. Dlatego też w pozostając w związku partnerskim możemy posiadać wspólnego psa.
Aktualne przepisy prawa nie regulują kwestii majątkowych w związku partnerskim. Stąd przyjąć należy, że tworzy się określona współwłasność ułamkowa jeśli para tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Oczywiście aby tworzyć związek nie trzeba tworzyć wspólnego gospodarstwa domowego.
Zakup psiego dziecka jest często zakupem przemyślanym ale w chwili powiększania rodziny o psa nie bierzemy pod uwagę, że dojdzie do rozstania. W przypadku rozstania pojawiają się najczęstsze problemy:
- kto jest właścicielem psa,
- z kim pies powinien zostać,
- w jaki sposób mogę odzyskać psa od byłego partnera,
- opieka naprzemienna nad psem.
Kto staje się właścicielem psa?
Odpowiedź na powyższe pytanie jest kluczowa do dalszych naszych rozważań w zakresie psa w związku.
Właścicielem psa stajemy się albo w drodze jego zakupu albo np. w drodze adopcji. Zasadą jest, że w obu tych przypadkach dochodzi do zawarcia umowy. Umowa o przeniesieniu własności psa może być zarówno umową pisemną jak i ustną.
Jeśli jesteśmy w związku partnerskim (nie w małżeństwie) to aby zabezpieczyć swoje interesy na przyszłość przy umowie kupna psa lub adopcji psa najlepiej jest wskazać zarówno siebie jak i partnera.
W takim przypadku powstaje pomiędzy Wami stosunek współwłasności psa, który przy rozstaniu będzie wam dawał ochronę prawną.
Często zdarzają się sytuacje, gdzie pies stanowi swoistego rodzaju prezent od partnera. To jest zawsze z punktu widzenia prawnego problem – z uwagi na brak materiału dowodowego. W takim przypadku najlepiej jest aby doszło do pisemnego oświadczenia o przeniesieniu własności na rzecz partnera. Oczywiście jest to opis sytuacji idealnej. Często jednak jesteśmy w stanie innymi środkami dowodowymi aniżeli pisemnym oświadczeniem wykazać, że pies stanowił prezent.
Reasumując powyższe rozważania – wiemy już w jaki sposób stajemy się właścicielami psa. Pamiętamy również, że w związku najlepiej jest spisać umowę kupna psa czy adopcji psa na obie osoby.
Rozstanie pary a dalszy los psa
Niestety niektóre związki nie kończą się happy endem. Gdy dochodzi do rozstania pary pojawia się również problem – gdzie i z kim ma mieszkać pies?
Opisać możemy kilka sytuacji.
1. Umowa kupna psa (sprzedaży psa) zawarta została wyłącznie na jednego partnera
Jest to najgorsza z możliwych sytuacji.
Wtedy prawnie właścicielem psa jest wyłącznie osoba, która go nabyła na podstawie umowy sprzedaży.
Nawet jeśli zdarzy się, że jeden z partnerów jest wpisany do np. paszportu, rodowodu psa to pamiętajcie, że kluczowym dowodem na wykazanie własności jest umowa sprzedaży!
W opisanym przypadku partner, który nie jest wykazany na umowie nie posiada praktycznie żadnych środków prawnych umożliwiających mu opiekę nad psem czy utrzymywanie z nim kontaktów. Z tym, że jest to opis również sytuacji gdy tylko jedne parter płacił za psa ze swoich pieniędzy.
Może być sytuacja, że na umowie kupna psa jest wpisany partner a drugi partner płacił lub płatność nastąpiła wspólnie – wtedy konieczne będzie przeprowadzenie szerokiego postępowania dowodowego. Ale nic straconego, o czym poniżej!
2. Umowa sprzedaży zawarta jest na obu partnerów
Jest to najlepsza z omawianych sytuacji.
W momencie zawarcia umowy pomiędzy partnerami w związku tworzy się współwłasność psa.
Współwłasności jest instytucją opisaną w kodeksie cywilnym – art. 195 kodeksu cywilnego – Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Zgodnie z zasadami współwłasności każdy ze współwłaścicieli ma prawo korzystania z przedmiotu współwłasności.
W takim przypadku byli partnerzy powinni dojść do porozumienia w zakresie dalszych zasad wykonywania współwłasności.
Jeśli nie dojdą oni do porozumienia to każdemu z nich przysługuje ochrona na drodze sądowej – w tym nawet wniosek o zniesienie współwinności przez sąd.
3. Prezent od partnera
Ta sytuacja jest zawsze najbardziej konfliktogenna.
Osoba, która została obdarowana powinna wykazać, że intencją byłego partnera który zakupi psa było jego podarowanie.
Rozwiązanie tej sytuacji uzależnione jest od posiadanego materiału dowodowego.
Znamy przypadki, gdzie spory takie kończyły się w sądzie – jest to spór o wydanie rzeczy lub o ustalenie własności psa.
Powstanie współwłasności psa w trakcie trwania związku
W trakcie trwania związku może powstać współwłasność nabytego psa. Wtedy w postępowaniu dowodowym należy wykazać wolę jednej z osób na okoliczność, że doszło do przeniesienia części własności.
Za przykład może stanowić np. wspólna opieka weterynaryjna, używanie określenia nasz pies – okoliczność tą należy badać dla każdego przykładu osobno.
Opieka naprzemienna nad psem po rozstaniu
Po rozstaniu możliwe jest, aby uzgodnić ze sobą w jaki sposób będzie sprawowana opieka. Jeśli decydujemy się na ustalenie opieki naprzemiennej nad psem to najlepszym rozwiązaniem jest sporządzenie pisemnego porozumienia. Ja często klientów odsyłam do notariusza w celu sporządzenia porozumienia z podpisami poświadczonymi notarialnie lub w formie aktu notarialnego – w szczególności aby zapisy te zawierały również dobrowolne poddanie się egzekucji przez byłych partnerów w razie niewykonania umowy.
Na etapie postępowań sądowych o zniesienie współwłasności uzyskujemy w sądach w postępowaniu zabezpieczającym postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów – jest to możliwe.
Przepisy prawa nie regulują opieki nad psem byłych partnerów – stąd sama wam przyznam, że w tej tematyce należy szyć z tego co się ma, ale jest to w miarę możliwe przy zastosowaniu ogólnych przepisów o współwłasności, w odniesieniu do ustawy o ochronie zwierząt a nawet kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jako psie dziecko.
Partner nie chce oddać psa
Kolejnym z problemów jest okoliczność, że jeden z partnerów nie chce oddać psa ani nawet umożliwiać kontaktów z psem. Wtedy nie pozostaje nam nic innego jak wystąpienie na drogę postępowania sądowego np. w przedmiocie zniesienia współwłasności. Rodzaj roszczenia będzie uzależniony od stanu faktycznego danej sprawy.
W zakresie odbioru psa od byłego partnera polecam wam wpis – Przywłaszczenie lub kradzież psa a prawo
Własność psa w związku – podsumowanie
Na zakończenie chciałam wam dodać, że w sporach dotyczących psów nie powinno się wzywać policji i stać pod domem byłego partnera. Policja nie jest władna do podejmowania działań w sprawach, które są sporami o charakterze cywilnym.
W przypadku jeśli jesteście w związku małżeńskim to poczytać możecie –> Hodowca w małżeństwie cz. 1
Miłego weekendu 🙂
Agnieszka Łyp-Chmielewska
adwokat
Zdjęcie: Aleksandra Nowicka
***
Co z tą kupą, czyli obowiązek sprzątania po psie
Temat psiej kupy powraca jak bumerang. Wiele osób zastanawia się czy konieczność sprzątania po swoim psie to obowiązek prawny czy tylko wymysły społeczne. I dziś postanowię wam, przy pięknym czwartku odpowiedzieć na to pytanie.
Każdy posiadacz psa zobowiązany jest do posprzątania po nim na spacerze – przysłowiowego zebrania kupki [Czytaj dalej…]
